Étienne Viard (1954, FR) woont en werkt in de Franse regio Vaucluse. Viard, die autodidact is, raakte aanvankelijk geïnteresseerd in keramiek, maar richtte al snel zijn volledige aandacht op beeldhouwkunst en leerde zichzelf staal rechtstreeks te bewerken.
Viard begon in 1980 met beeldhouwen en werkte met een grote verscheidenheid aan materialen, waaronder klei, steen, hout en glas. In de jaren negentig legde hij zich volledig toe op staal en koos hij er bewust voor zich te beperken tot slechts drie basistechnieken: vouwen, snijden en assembleren. Deze bewuste beperking bleek eerder inspirerend dan beperkend. Zijn complexe en gedreven persoonlijkheid dreef hem naar steeds ruwer en weerbaarder materiaal, en elk werk vereist een lang voorbereidingsproces met schetsen, sneden en schaalmodellen. Stalen staven en platen worden met opmerkelijke precisie gesneden, gemodelleerd en koud gebogen, waarbij de spanning van het metaal soms tot het uiterste wordt opgevoerd.
Viards werk is stevig geworteld in de minimalistische traditie, maar binnen die traditie reduceert hij het esthetische vocabulaire tot één enkel element: de lijn. Zijn lijn is gefragmenteerd, langgerekt, afgerond, plat gelegd of rechtop geplaatst – en trotseert op subtiele wijze de zwaartekracht in een toestand van fragiel evenwicht. Geïnspireerd door de golvende vormen van planten en mineralen, geeft hij deze organische beweging weer in metaal, waardoor een voortdurende en precaire energetische spanning ontstaat. Zijn sculpturen verenigen een pure minimalistische vorm met een expressieve, zelfs romantische gevoeligheid. Ze vormen een poëtische uitdaging voor de eigenschappen van het materiaal zelf – een duel tussen de onbuigzaamheid van metaal en de suggestie van wanorde. In zijn eigen woorden: “Wat mij aantrekt in dit materiaal is de dubbelzinnigheid tussen een inert, koud, levenloos, zwaar plaatmateriaal… en het verlangen om er iets levendigs en poëtisch van te maken.” Zijn sculpturen hebben geen sokkel – ze staan rechtstreeks op de grond. Verticale lijnen overheersen, tegelijkertijd sterk en soepel, en roepen de plantenwereld op. Zijn werk sluit aan bij de traditie van conceptuele beeldhouwers zoals Carl André en Anthony Caro, die ofwel harmonie nastreven ofwel de ruimtelijke orde ondermijnen.
Viard omschrijft zichzelf als een “staalbeeldhouwer” en gebruikt Cortenstaal om de symbiose tussen zijn werk en de omgeving te benadrukken door middel van oppervlakteoxidatie. Of ze nu voor binnen of buiten zijn gemaakt, zijn sculpturen vertonen een scala aan tegenstrijdige gebaren – uitstekende vormen of insnijdingen die fungeren als monumentale tekens en de ruimte eromheen herdefiniëren. Viard, die oorspronkelijk is opgeleid als keramist, bewerkt het staal in staven of platen, waarbij hij het materiaal snijdt en koud modelleert totdat het de grens van zijn spanning bereikt. Vervolgens creëert hij vormen die hij groepeert in ‘families’ – bossen, profielen, bladen – samengevoegd tot steeds gewaagdere composities, alsof hij voortdurend de wet van de zwaartekracht van Newton trotseert. Hij werkt met maquettes in plaats van tekeningen, om beter te begrijpen hoe elk beeldhouwwerk de ruimte inneemt en daarin in evenwicht is. Zoals hij het zelf omschrijft: “Ik werk snel en onnauwkeurig. Mijn beeldhouwwerk is gebaseerd op deze momenten van ongeduld, die ik zo intens mogelijk probeer te behouden zonder die eerste impuls te bevriezen.” De verborgen verbinding – een lasnaad die hij onopvallend wil houden – is wat alles bij elkaar houdt, terwijl de illusie van een dreigende instorting behouden blijft.
Viard heeft sinds het begin van de jaren negentig op grote schaal geëxposeerd in Europa en daarbuiten. Sinds 2005 heeft hij herhaaldelijk deelgenomen aan Art Paris in het Grand Palais, en aan de prestigieuze BRAFA-beurs in Brussel. Monumentale sculpturen van Viard bevinden zich in privécollecties in Vancouver, New York, Sun Valley, Lugano, Rotterdam, Antwerpen, Neurenberg en Frankrijk. In 2009 werd een openbare opdracht gerealiseerd voor het Lycée de Saint-Astier in de Dordogne.
Het werk van Viard neemt een bijzondere plaats in binnen de hedendaagse Franse beeldhouwkunst – geworteld in minimalistische discipline maar bezield door een bijna romantische spanning, altijd op het punt van vallen, maar nooit helemaal overgegeven aan de zwaartekracht.